Türk Daması ve Kuralları

Geçen gün sitemizin analitik raporlarını şöyle bir gözden geçirip,  hangi konuların ustalarımızın ilgisini çektiğini görmek istedim.

AÅŸağıdaki diyagramdan da görüleceÄŸi gibi bundan yaklaşık 18 ay önce siteye eklediÄŸim “Kuduz Dama” yazısı son bir ay içerisinde sadece bir kez okunmuÅŸtur.

Birçok yazımız her ay binlerce kez okunurken ne olmuÅŸtu da bu yazımız hiç ilgi çekmemiÅŸti. Oysa Dama oyununun en önemli oyun sonu tekniÄŸi Ä°ki Damanın  bir Damaya karşı yapılan mücadelesidir. . TaÅŸların en son alacakları durum olduÄŸu için dama öğrenen gençlerin ilk öğrenmeleri gereken tekniktir. Ä°ÅŸte Kuduz Dama tekniÄŸide bu tekniÄŸin hemen öncesindeki tekniktir. Bir dama artı bir yoz taşın bir damaya karşı yapılan mücadelesidir. Onun için bu tekniÄŸin de detaylı olarak öğrenilmesi  kaçınılmazdır. Bu yazımızın okunmamasının sebeplerinin başında sanırım bizim çok kısa olarak bu konuya deÄŸinmiÅŸ olmamızdır. elbette bir konunun önemi belirtilmezse doÄŸal olarak çok fazla okunmayacağı aÅŸikardır. Elimdeki kitapları şöyle bir taradım. Bununla ilgili pek bir açıklama bulamadım. Demekki o kadar önemsiz bir konu ki Osmanlı döneminden beri yazılan hiçbir kitapta bu konu ile ilgili olarak hiçbir açıklama yok. Daha sonra yamuk oyun diye bir kenara ayırdığım oyunları kontrol edince bu tekniÄŸin Osmanlı dönemi ustalarıncada bilinmediÄŸini fark ettim. Belkide biliniyorduda gözden kaçmıştı. Bunu tam olarak bilemiyoruz. Fakat buradaki taÅŸ yapılarını birçok örnek soru üzerinde bulunca önemli olduÄŸunu düşündüğümden izah edeyim dedim. AÅŸağıdaki diyagram bugüne kadar bulunmuş  ve en detaylı yazılmış Osmanlı Dönemi kitaplarından birisinden alınmıştır. TaÅŸ toplama diyagramının da ana diyagram altına eklenmesi de dikkate deÄŸer doÄŸrusu. Bu oyun birçok kez kitaplarda çözülmüş üzerinde yıllarca incelemeler ve analizler yapılmıştır,  fakat her nedense bir türlü doÄŸru çözüm bulunamamıştır. Biz tüm oyunları tek tek büyüteç altına alıp sistematik ve bilimsel bir proje altında  detaylı olarak incelemeye alınca birçok oyunun yanlış veya en doÄŸru ÅŸekilde çözülmediklerini gördük. Bu proje kapsamında birçok bilinmeyen veya çok az bilinen teknikle karşılaÅŸtık. Örnek olarak bazı teknikler her on oyunda birkaç kez  karşımıza çıkarken bazı tekniklerin her yüz oyunda, bazılarının da her bin oyunda bir kez ortaya çıktıklarını gördük. Bazı teknikler  ise teorik bilgimiz sayesinde kendimiz tarafından oluÅŸturulmuÅŸlardır. Dama oyununda ustalaÅŸmak ayrı bir konudur teoriyi bilmek ve onu öğretebilmek ayrı  bir konudur. Bir Dama Ustasını yapıcı ustasına benzetecek olursak, bu ustamız çok iyi bir ÅŸekilde bir gece konduya sıva atabilir. Mermerleri, fayansları ve mozaikleri çok düzgün bir ÅŸekilde yerlerine oturtabilir. Belki tek başına birkaç katlı bir evi veya apartmanı yapabilir. Fakat 50 – 100 katlı bir gökdeleni veya bir iki kilometrelik bir köprünün nasıl yapılabileceÄŸini asla bilemez. Bunlar tamamen farklı konulardır ve çok sistemli ve uzun bir eÄŸitim sayesinde mümkün olabilir. Bu iÅŸler mimarlar ve mühendisler tarafından yapılabilmektedir.

Onun için biz ustalarımızı sadece usta birer oyuncu oldukları ve işlerini çok mükemmel bir şekilde yaptıkları, hayatlarını böylesine faydalı bir zeka sporuna adadıkları için kutluyor ve küçük hatalarını görmezden geliyoruz.

Yukarıda diyagram üzerinde gösterilen hamleler aynen uygulanırsa aşağıdaki taş toplama diyagramının  oluşması gerekmektedir.

Bu diyagramı aynen kendi diyagramımıza aktarırsak şöyle olur.

Buradan da taşlar toplanırsa aşağıdaki diyagramımızdaki durum oluşur.

Eski Osmanlı ustalarımız bu konumda fazla düşünmeden beyazın kazandığını belirtmiÅŸlerdir. Oysa her zaman bir dama artı bir yoz taÅŸ bir damaya karşı kesin zafer kazanamamaktadır. Bu konuda yazılmış hiçbir kaynak olmadığı için kendi el yazmazı notlarıma danışmak zorunda kaldım. Çok eskiden bu oyunu analizli olarak çözerken aynen ÅŸunları yazmıştım. Kenar dikeyler “a” ve “h” ve köşeler “a1″ , “h1″ , “h8″ ve “a8″ Dama oyununda çık özeldirler ve bunların ele geçirilmeleri oyuncuyu rakibe göre daha üstün yapar. aÅŸağıdaki diyagramda beyaz dama doÄŸal olarak “a5″ karesinde olamayacağı için onu boÅŸ bırakırsak Kırmızı kareler KUDUZ DAMA yı oluÅŸturduÄŸundan beyazın oyunu kazanması imkansızdır. Oyun Sonu Dama teorisine göre 2 dama bir damaya karşı kazanıyor. Bunun öncesindede beyaz dama mutlaka beyaz yoz taşın terfi edeceÄŸi 8. yatayda bulunmalıdır. Daha sonrada yoz taşı hızla herhangi bir kenara çekip Damayı da terfi karesine koymalıyız. EÄŸer Beyaz dama 1. yatay ile 6. yatay arasında olursa kazanma ÅŸansı çok azalır.

Dikkat edilirse yedinci yatay üzerinde bulunmasından dolayı “a7″ karesi de dama oyununda çok özeldir. Bilhassa taÅŸ toplama sırasında “a7″ ve “h7″ de yoz taÅŸların bulunması tüm taÅŸların toplanmasını engelleyebilir. Bu konuyu ilerde  izah etmeye çalışacağız. Bugün sadece bu karelerin çok özel kareler olduklarını göreceÄŸiz. BildiÄŸiniz gibi yedinci yataya gelmiÅŸ bir yoz taşın deÄŸeri de yaklaşık damanın deÄŸerine eÅŸit olur.

diğer kırmızı karelerdeki Kuduz Damayı siz kendiniz  deneyip kolaylıkla bulabilirsiniz. Biz yukarıdaki oyunun son hamlelerini biraz değiştirip beyaza kazanç yolu bulduk. Fakat Eski ustalarımız demekki ya kuduz damayı bilmiyorlardı veya gözlerinden kaçmıştır. Fakat neticede bize böyle güzel bir oyun bıraktıkları için kendilerine teşekkür ediyoruz. Bazen 10 doğrunun öğretemediğini bir yanlış daha kolay öğretebiliyor.

Bu sayfa toplam 84 . Bugün 0 ziyaretçi tarafından ziyaret edildi.