Türk Daması ve Kuralları

Arkadaşlar  geçen hafta Bektaş Güldeste ustamızın Facebook sitesinde sorduğu 10 hamlelik oyunu küçük bir ipucunu değerlendirerek çözmeye çalışalım.

Bu tür bir pozisyonu gördüğümüz zaman öncelikle zayıflıklarını saptamaya çalışırız. Bu diyagramı aşağıdaki tahtaya aktarıp orada düşünmeye çalışalım.

Bu diyagramdan görebildiÄŸimiz kadarıyla “a” ve “b” dikeylerinde siyahın taÅŸlarının zayıf olduÄŸunu ( tek olduÄŸunu) görmekteyiz. DiÄŸer dikeylerdeki taÅŸların ise kapalı konum diye tabir ettiÄŸimiz ikili ve üçlü durumda olduklarını görmekteyiz. Daha sonra bildiÄŸimiz taktiklerden herhangi birisinin bu  pozisyonda yeralıp almadığına bakarız. SaÄŸ tarafta Yarım Ayı Bacağı diye tabir ettiÄŸimiz bir taÅŸ yapısına rastlarız ama önü kapalı olduÄŸu için bu tekniÄŸin kullanılması biraz zor gibi görünmektedir. Tekrar pozisyon üzerinde biraz daha araÅŸtırma yapıp kapalı konumda saptırılacak taÅŸ olup olmadığını kontrol ederiz. AÅŸağıdaki konumdan da görüldüğü gibi eÄŸer kırmızı renkli “h7″ deki  taÅŸ saptırılabilirse çözüm baÅŸarılı olabilir gibi.

Fakat bunun için “e-dikey”inden içeriye girip “g7″ ye kadar gelmek gerekiyor. Fakat “e-dikeyinde beyazın taÅŸlarının istekte olması iyi bir ÅŸey fakat onlar gittikten sonra o dikeyden içeriye girmek imkansızlaşır. O zaman “c7″ de mavi renkli taşın da saptırılıp daha uzun olan “c-dikey” ‘inden içeri dalıp “g7″ ye kadar gelmek gerekecek. Stratejik olarak bu planı yaptıktan sonra taktik olarak bunun mümkün olup olmadığını kontrol etmeliyiz. TaÅŸlara hiç dokunmadan hayali olarak ÅŸu taktiÄŸi kullanarak “c7″ deki taşı saptırmanın mümkün olduÄŸunu görürüz.

bu durumda son kareyi donduracak olursak,

Bu ilk önemli taktik manevra idi ve baÅŸarılı oldu. Yine taÅŸlara hiç dokunmadan ikinci önemli taktik manevrayı da yapabilmek gerekiyor. O da “a6″ daki siyah taşı önce “a4″ e daha sonra “c4″ e saptırıp “c3″ teki beyaz taşı “g7″ ye kadar getirip “h7″  deki taşı saptırmak  gerekiyor. Fakat bunun için önemli bir engel vardır o da “b4″ deki beyaz taÅŸtır. Bu taşı o kadar güzel bir yol bulup ortadan kaldırmalıyız ki genel stratejimizde herhangi bir deÄŸiÅŸiklik olmasın. Bunun içinde genel adı hat tıkama olan ve herhangi bir dikeyi veya yatayı tıkamakta kullandığımız  tekniÄŸimize baÅŸ vuruyoruz. Amacımız siyah damanın “a2″ de bulunan beyaz taşı almasını engellemek.

Onu da şu şekilde yapıyoruz.

Ä°kinci taşın da saptırılmasından sonra geriye sadece “a5″ de bulunan siyah dama taşının önce “a1″ e oradan da “h4″ e saptırılması kalıyor. Bunun içinde son bir taktik manevra ile aÅŸağıdaki sonuca ulaşırız.

Görüldüğü gibi “a6″ daki taÅŸ saptırılırken bir anlığına hamlnin ortasında duruldu ve araya baÅŸka bir hamle girmiÅŸtir. Siyah Dama taşının “a5″ e saptırılma hamlesine ARA HAMLE diyoruz. “a4″ deki taÅŸ saptırıldıktan sonrada siyah dama askıda kalacağı için bu olaya  GÄ°ZLÄ° ASKI diyoruz. Gizli askılar bizim arada eksikliÄŸini hissettiÄŸimiz hamleleri yapmamıza yarar. Burada da c2 deki taşımızı b2 ye çekmemizi saÄŸlıyor.

Küçük bir ipucundan ( Yarım Ayı Bacağı ) yola çıkarak 10 hamlelik bir açmazın veya kombinezonun nasıl çözülebileceğini görmüş olduk. Bu tür analizli oyunların normal sorulardan çok daha kolay akılda kaldıkları bilimsel olarak ispatlandığı için için böyle bir yol izleme gereği duyduk. Esasında tüm oyunları analizli olarak çözüp size sunmak isteriz fakat bazı arkadaşların ileri geri konuşmaları bizleri üzmektedir. Geçtiğimiz yıl yeni açılan bir dama blogunda sorulan 3-4 adet 6-7 hamleli oyunu kısa bir sürede  çözüp arkadaşlara gönderdim. Bunu yapmaktaki amacım bu konuda yanınızdayız herhangi bir konuda yardıma ihtiyacınız olursa biz kardeş site olarak burayız çekinmeden dilediğinizi sorabilirsiniz anlamındaydı. Herkes her şeyi bilecek değil ya. Bizde mesleğimiz Bilgisayar lar olduğu için her zaman dostlarımıza elimizden geldiğince yardım etmeye çalışıyoruz. Efendim kısa sürede birkaç soru çözülemezmiş bilgisayarlamı çözüyoruz diye bize sitemde bulunuldu. Ben geçtiğimiz yıl İzmir Dama Severler Derneğinde Başkan Mürşit Ersözle yapılması muhtemel bir turnuvada tempo üzerinde konuşurken en fazla bir saat bizim için yeterli demişti. Şimdi normal bir oyun ortalama 60 hamle gitse dakikada bir hamle eder. Demekki tahtada oluşabilecek milyonlarca farklı pozisyon bir dakika içerisinde doğru olarak değerlendirilirmiş ki daha fazla zamana ihtiyaç duymuyorlar. Bugün birçok ustamız herhangi bir problemi en fazla 10 dakika içerisinde çözebilmektedir. Bunun sebebi de şudur. Problem olarak sorulan bir soruda mutlaka beyaza kazanç vardır ve  belli olan kalıplar veya teknikler birer birer uygulanınca sonuca kısa sürede ulaşılır. Fakat oyun esnasında yapacağınız saldırıdan pek emin olamıyorsunuz. Çünkü size sorulan bir problem değildir ve bayaza kesin kazanç olmayabiliyor. Böyle olmasına rağmen ustalar zamandan şikayet etmiyorlar. Senelerdir elime geçirdiğim her oyunu önce kodlarım sonra arşivimde bulunuyormu diye kontrol ederim eğer yoksa  onu analizli olarak çözüp arşivime katarım. Analizli olarak çözülmemiş bir oyun silahsız bir askere benzer ve çok fazla işe yaramaz. On üçüncü asırda Cengiz Han diye bir moğol 30 bin mükemmel yetişmiş askeriyle nerdeyse tüm dünyayı fethetmişti. Milyonlarca kişilik sivil halkı katlede katlede ilerlediler. Bir  asker belkide hayatı boyunca binden fazla sivil öldürmüştü. Bu da bize düzenli orduların ne kadar önemli ve güçlü olduğunu göstermektedir. Satrançta da bu böyledir. 4-5 milyonluk analizsiz oyunlar pek fazla  satılmazken 100 bin analizli oyun daha çok satılmaktadır. Sanırım dama kitaplarının da rağbet görmemesinin sebebi budur, onun için kitap yazacak arkadaşların öncelikle genel teknikleri belirleyip tüm oyunları sınıflandırmalı ve analizlerini detaylı olarak yapmalıdırlar. Bir oyuncu hiç zorlanmadan okuduğunu anlamalı ki canı sıkılmasın.

Şimdi bu bize soru olarak sorulduğuna göre doğru çözüp çözemediğimizi anlamak için en baştaki diyagrama dönüp orada belirtilen açıklamaları kontrol etmemiz gerekiyor. Açıklamalar şöyle : 1 damalı, 12 taş verir, 9 taş alır ve dama altına çıkar. Çözümümüzü kontrol ediyoruz rakibi 1 kez mi damaya çıkartmışız? Evet. Tahta üzerinde beyazın 4, siyahın 7 taşı kaldığına göre bu demektir ki Yüzde 99 doğru çözmüşüz fakat bugün yayınlaması muhtemel cevabı görmeden tam olarak doğru çözüp çözmediğimizden emin olamıyoruz. Bektaş ustamızın cevabı yayınlamasını beklemekten başka çare yoktur. Oyunun gerçek çözümü bu olmasa bile güzel bir STRATEJİ ve onu destekleyen TAKTİK MANEVRALARLA böyle bir oyunun nasıl çözülebileceğini görmüş olduk. Fazla mal göz çıkarmaz demiş atalarımız.

Yukarıdaki oyunda kullandığımız taktikler şunlardır.

1) Saptırma (… c7xa7 )     ve   (….h7xf7)   ve   (…..a4-c4)

2) Hat tıkama [Dikey tıkama ] (a4-a5 )

3) Ara Hamle ( b4-b5 )

4) Bekleme Hamlesi ( c2-b2)

5) Gizli Askı ( a5xa1)

6)  Yarım Ayı Bacağı ( b2-a2 )

Stratejik olarak :

1) Zayıflıklar { a6 ve b6 daki siyah yoztaşlar ve h4 karesi }

2) Kapalı konum

3) Yedinci yatay ( Dama Altı )

Bu sayfa toplam 391 . Bugün 0 ziyaretçi tarafından ziyaret edildi.