«

»

Eki 30

Türk Daması Turnuva Kuralları !!!

Logo

Arkadaşlar dama turnuvalarının gittikçe arttığı gözlemlenmektedir. Bazı turnuvalarda hakem olan arkadaşlarımızın yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmadıkları bu yüzden ihtilaflı kararlar ürettikleri ve bunların da tartışmalara yol açtığı gözlemlenmektedir. Elbette Türk Dama Federasyonu kurulduğu zaman bu sorunu çözecektir, ancak o zamana kadar yapılacak turnuvaların belli bir standartta olmaları gerekmektedir. Site yönetimi olarak bizim de bir katkımız olsun istedik ve uluslararası dama ve satranç federasyonlarının kuralları ile çelişmeyecek bir TÜRK DAMASI TURNUVA KURALLARI çalışması yaptık. Ustalarımız bu kuralları okusunlar, beraberce tartışalım ve en doğru Türk Daması Turnuva Kurallarını beraberce hazırlayalım ve tüm turnuvalarımızda bunları uygulayalım.

Ustalarımız yorum yazarak düşüncelerini aktarsınlar ki en doğruya kısa sürede ulaşabilelim.

Logo_2

indirilecek dosya aşağıda

Dama_kuralları.zip ( bilgisayarınıza indirmek için yazıyı tıklayınız)

UNUTMAYALIM Kİ İNSANLAR HAVA İLE SİTELER YORUM İLE YAŞARLAR

En derin saygılarımızla

www.damaokulu.com yönetimi

TÜRK DAMASI TURNUVA KURALLARI

ÖNSÖZ

Türk Dama Kuralları, oyun sırasında çıkabilecek bütün durumları kapsayamaz, her türlü durumu da bir kurala bağlayamaz. Türk Dama Kuralları içinde tam olarak yer almayan bir durumla karşılaşıldığında, kural olarak  burada karşımıza çıkan eşdeğer durumları göz önüne alarak doğru bir yargıya varabilmek gerekir. Türk Dama Kuralları, hakemlerin, yeterli, adil ve tam olarak tarafsız olduklarını varsayar. Çok detaylı kurallar hakemin özgür biçimde karar vermelerini kısıtlar ve özel durumlardan kaynaklanan sorunlara çözüm bulmasını önleyebilir.

Türk Daması Turnuva Kuralları olarak adlandırılan bu kuralları tüm oyuncu ve Dama Derneklerinin kabul etmesi beklenir.

Dernek veya Kulüpler özel turnuvalarında aşağıdaki gereklere uyması koşulu ile daha ayrıntılı kurallar koyabilir.

a.  Türk Daması Turnuva Kuralları (TDTK) ile herhangi bir şekilde çelişmeyecek,

b.  Sadece kendi il sınırları içinde geçerli olacak.

DAMA OYUNUNUN KURALLARI

 

Madde 1: Damanın Esasları

Madde 2: Tahta Üzerinde Taşların Başlangıç Konumu

Madde 3: Taşların Tanımı ve Hareketleri

Madde 4: Taşların Oynatılması

Madde 5: Oyunun Bitişi

YARIŞMA KURALLARI

Madde 6: Dama Saati

Madde 7: Kuraldışı Durumlar

Madde 8: Hamlelerin Kaydedilmesi

Madde 9: Berabere Biten Oyun

Madde 10: Hızlı Oyun Bitişi

Madde 11: Puanlama

Madde 12: Oyuncuların İdaresi

Madde 13: Hakemin Rolü (Önsöz’e bakınız)

Madde 14: TDTK

 

 

EKLER

A. Notasyon

B. Kullanılan Malzeme Standartları

 

Madde 1: Damanın Esasları

Dama oyunu, 8×8 lik kare şeklindeki, ‘Dama Tahtası’   üzerinde, iki rakip arasında taşların sıra ile oynatılmasıyla oynanır. Oyunu beyaz taşlarla oynayan oyuncu başlatır. Rakibi hamlesini yapmış olan oyuncu ‘hamlede’ dir.

1.1. Her iki tarafın da amacı, taş alma mecburiyetinden yararlanarak, pozisyon ve hamle avantajı elde etmek, rakibin taşlarını eksilterek onu zayıflatmak ve sonuç olarak rakibin tüm taşlarını alarak veya hamle yapamayacak bir duruma sokup oyunu kazanmaktır. Yoz taşların amacı son (beyaza göre sekizinci, siyaha göre birinci) sıraya (yataya) erişip her yöne hareket edebilen dama taşı niteliği kazanmaktır. Bakınız ( Diyagram 1 ).

(Diyagram 1)

 

Madde 2: Tahta Üzerinde Taşların Başlangıç Konumu

2.1.Dama tahtası çizgili 64 (8×8) eşit kareden oluşur ve kareleri sırayla açık (beyaz) ve koyu (siyah) renktedir. Dama tahtası iki rakip arasına beyaz renkli köşe karesi sağ tarafta olacak şekilde yerleştirilir. ( Satranç tahtası Dama tahtası olarak kullanılacaksa ).

2.2.Başlangıçta bir taraf 16 adet açık renkli (beyaz)yoz taş, diğer taraf 16 adet koyu renkli (siyah) yoz taşa sahiptir.

2.3. Başlangıç konumu tahta üzerinde şöyle gösterilir.

(Diyagram 2)

 

 

2.4. Sekiz dik sütuna ‘dikey’ , sekiz yatay satıra da ‘yatay’  denir.

 

Madde 3: Taşların Tanımı ve Hareketleri

3.1. Oyun esnasında taşların belli kurallarla hareket ettirilmesine hamle denir. Oyun beyazların hamlesiyle başlar. Kimin hangi renkle oynayacağı kura ile belirlenir. Oyuncular, oyun bitene kadar bir bir hamle yaparlar.

 

3.2. Dama oyununda İki tür taş vardır: Yoz Taş (ham taş) ve Dama taşı. Oyuna başlarken tüm taşlar yoz taşından ibarettir.

3.2.a. Bir taş kendi rengindeki bir taşın üzerinden asla atlayamaz.

 

3.2.b. Bir taş yan yana duran 2 veya daha fazla rakip taşının üzerinden atlayamaz.

 

3.3. Yoz taş: Basit hareketleri olan taştır, komşu kareler boş bulunduğu hallerde ileriye, sağa ve sola hareket  edebilir.  Puan değeri 1 dir.

Beyaz yoz  taş:  Siyah yoz taş:

 

3.3.1. Yoz taş her defasında sadece bir kare hareket edebilir.

Bakınız ( Diyagram 3 )

( Diyagram  3 )

 

3.3.2. Yoz taş asla geri ve çapraz hareket edemez.

( Diyagram 4 )

3.3.3. Yoz taş, sağındaki, solundaki ve önündeki karede ayrık olarak bulunan rakip taşının üzerinden atlayarak sonraki boş kareye giderek rakip taşı alır. Buna taş alma veya taş yeme diyoruz. Alınan taş oyun tahtasının dışına çıkartılır, daha sonra eğer alınabilecek başka taş veya taşlar varsa bunlar da alınır.

( Diyagram 5 )

 

3.3.4.Taş alma durumunda, birden fazla alma şekli varsa hangi yoldan daha fazla taş alınabiliyorsa o yoldan almak mecburidir. Az olan yolda Damaya terfi hakkı olsa bile diğer yol tercih edilmelidir. Yanlış alımlarda rakibin sessiz kalma haline “susma hakkı kuralı” diyoruz. Oyuncu doğru alış yönünü rakibine göstermek zorunda değildir.

 

 

3.3.5.Eğer bir oyuncunun yoz taşı, taş alarak terfi karesine gelmişse, terfi karesinin hemen yanındaki (sağ veya sol ) karedeki rakibe ait dama taşı (veya taşları) varsa terfi etmeden önce onu (veya onları ) da yoz taş ile alma kurallarına uygun olarak aldıktan sonra terfi etmelidir.

 

 

3.4. Dama Taşı : Özel ve üstün hareket yetenekleri  olan taştır. İleriye doğru hareket eden yoz taşlar rakibin son sırasına ulaştığında damaya terfi ederler. Tüm yoz taşların Dama’ya terfi etme hakkı vardır. Ayni anda dama tahtasında, her iki taraf için de geçerli olmak üzere, birden fazla dama taşı bulunabilir. Dama taşının puan değeri özel durumlar (bkz. Madde 5.2.b) haricinde yaklaşık olarak 5 dir.

Beyaz Dama : Siyah Dama :

 

 

Dama taşı, yoz taşından farklı olarak bulunduğu karenin dikey ve yatayında herhangi bir kareye gidebilir. Bu hareketi yapabilmesi için, hareket yönündeki tüm karelerin boş olması gerekmektedir. ( Diyagram 8 )

( Diyagram 8 )

 

3.4.1. Dama taşı yan yana duran 2 veya daha çok taşın üzerinden atlayamaz.

3.4.2. Kendi taşının üzerinden atlayamaz.

3.4.3. Belli bir yönde taş alınırken 180 derece geri dönüp ters yöndeki rakip taş alınamaz. Bakınız ( Diyagram 9 ).

1. c8xc4xe4xg4xg1.

veya

1. e8xc4xe4xg4xg7.

( Diyagram 9)

 

Madde 4: Taşların Oynatılması

4.1. Hamleler ve taş alımları tek elle yapılmalıdır.

4.2. Önceden niyetini belli etmek koşulu ile (örneğin ‘düzeltiyorum’  diyerek ) oyuncu bir ya da daha fazla taşı düzeltebilir.

4.3. Madde 4.2.’de açıklanan durum dışında, sıradaki oyuncu bilerek;

4.3.a. Bir veya birden fazla kendi taşına dokunmuşsa, oynayabileceği ilk dokunduğu taşı oynamalı, ya da

4.3.b. Bir veya birden fazla rakip taşa dokunursa, alabileceği ilk dokunduğu rakip taşı almalıdır, ya da

4.3.c. Hem kendi hem de rakip taşa dokunduysa, kendi taşıyla rakip taşı almalı, eğer bu kuraldışı bir hamle ise, oynanabilecek ya da alınabilecek ilk dokunduğu taşı oynamalı ya da almalıdır. Hangisine önce dokunduğu belli değilse oyuncunun öncelikle kendi taşına dokunduğu kabul edilir.

4.4.

Eğer bir oyuncunun yoz taşı taş almadan damaya terfi ederse, terfi edecek taş, terfi edecek kareye dokunduğu anda kesinlik kazanır.

 

4.5. Dokunulan taşların hiçbiri oynanamıyor, ya da alınamıyor ise, oyuncu kurala uygun herhangi bir hamle yapabilir.

 

4.6. Bir taş kurallara uygun bir hamle olarak ya da bir hamlenin parçası olarak bir kareye bırakılmış ise, bu taş, başka bir kareye oynatılamaz. Madde 3’de belirtilen tüm koşullar yerine getirildiğinde hamle yapılmış olur.

 

4.6.a. Tek taş alımlarında oyuncu, rakip taşı almış olan kendi taşını, yeni karesine yerleştirip elinden bıraktığında ve  alınan taş dama tahtasından ayrıldığında hamle yapılmış olur.

 

4.6.b. Ancak döngü gerektiren çoklu alımlarda oyuncu Madde 4.6.a. daki gibi (tek tek )taş almak zorundadır. Bir hamlenin devamı olarak kısmi hamlesini yaptıktan sonra hemen rakibinin alınan taşını dama tahtasının dışına çıkarmak zorundadır. Akabinde de hemen diğer kısmi hamlesini yapıp sırayla tüm taşları tek tek dama tahtasının dışına çıkarmak zorundadır. Son taşın dışarı çıkması ile  hamle yapılmış olur.

 

4.6.c. Birkaç taşın birlikte alınacağı durumlarda, oyuncu alabileceği tüm taşların üzerinden kendi taşını tek tek atlatıp, bir hamlenin devamı olarak, yeni karesine yerleştirip elinden bıraktığında ve alınan tüm taşların dama tahtasının dışına çıkarılması ile hamle yapılmış olur.

 

4.7. Oyuncu bir taşa bilerek dokunursa, rakibinin Madde 4.3 veya 4.4’e aykırı davrandığını iddia etme hakkını kaybeder.

 

 

Madde 5: Oyunun Bitişi

5.1.a. Oyun, rakibinin tüm taşlarını, kurallara uygun hamlelerle alan oyuncu tarafından kazanılır bu durumda oyun derhal sona erer.

 

5.1.b. Rakibi oyunu terk eden oyuncu, oyunu kazanır. Oyun derhal sona erer.

 

5.2.a. Hamlede (sırada) olan oyuncu kurallara uygun bir hamle yapamıyor  ise oyunu kaybeder ve oyun  derhal sona erer.

5.2.b. Her iki tarafın da, kurallara uygun herhangi bir hamleler dizisiyle oyunu kazanamayacakları bir konum oluştuğunda, oyun berabere sonuçlanır. (

Örneğin her iki oyuncunun da birer taşı kalmışsa. Bunların birisi veya ikiside dama olsa bile farketmez.) Oyun ‘ölü konum’ ile bitmiş olur. Bu konumu ortaya

çıkaran (yaratan) hamlenin kurallara uygun bir hamle olması durumunda, oyun derhal sona erer.

 

5.2.c. İki taraf oyun sırasında aralarında anlaşırlarsa oyun berabere biter. Oyun derhal sona erer.  (bkz. Madde 9. 1)

5.2.d. Herhangi özdeş bir konumun, dama tahtası üzerinde,

en az üç kez oluşması ya da oluşmak üzere olması halinde, oyun berabere olarak sonuçlandırılabilir. (bkz. Madde 9.2.)

5.2.e. Son 25 hamle her iki oyuncu tarafından da yoz taş ileriye sürülmeden ve taş alınmadan geçirilmiş ise oyun berabere olarak sonuçlandırılabilir.

(bkz. Madde 9.3.)

 

YARIŞMA KURALLARI

 

Madde 6: Dama Saati

6.1.’Dama veya Satranç Saati’, aynı anda sadece biri çalışabilecek şekilde birbirine bir mekanizma ile bağlanmış iki göstergeli bir saattir. Dama Kuralları içinde ‘saat’ bu iki göstergeden biri anlamına gelir. ‘Bayrak Düşmesi’ ise oyuncuya tanınan zamanın bitmesi anlamına gelir.

6.2.a. Dama veya Satranç saati kullanılırken, ya her bir oyuncuya belirli bir sayıda hamle veya tüm hamleleri için belirli bir zaman verilir, ya da baştan verilen belirli bir süre dışında oyuncular her hamle için ek bir süre daha alırlar. Bunlar baştan belirtilmelidir.

 

6.2.b. Oyuncunun bir önceki zaman diliminden artırdığı süre yine kendisinindir, toplam zamanına eklenir.

 

 

6.3. Her iki göstergede de birer ‘bayrak’ vardır. Bayraklardan biri düşer düşmez Madde 6.2. a’ daki koşullar gözden geçirilmelidir.

6.4. Oyun başlamadan önce, hakem, saatlerin nereye konacağına karar verir. Tavsiye edilen beyazın sol tarafıdır.

 

6.5. Oyunun başlangıcı için belirtilen saatte, beyaz taşlarla oynayan oyuncunun saati çalıştırılarak oyun başlatılır.

6.6. Oyunun başlangıcında, her iki oyuncu da mevcut değilse, yarışma yönergesinde başkaca bir kural belirtilmemiş veya hakem farklı bir karar vermiyorsa, beyaz taşlarla oynayacak oyuncu gelene kadar ki zamanı kaybeder.

6.7. Programda belirtilen oyun başlangıç saatine göre bir saatten fazla geç gelen oyuncu/oyuncular yarışma yönergesi tersini belirtmiyor, ya da hakem bu yolda bir karar vermiyorsa oyunu kaybeder.

 

6.8.a. Oyun sırasında, hamlesini tahta üzerinde yapmış olan oyuncu kendi saatini durduracak ve rakibinin saatini çalıştıracaktır. Oyuncunun saatini durdurmasına engel olunmamalıdır. Eğer, yapılmış olan son hamle, oyunu sona erdirmiyorsa, saate basmadıkça hamlesini tamamlamış sayılmaz (Bkz.Madde 5.1, 5.2). Oyuncunun tahta üzerinde hamle yapmasıyla saate basması arasındaki süre oyuncuya verilen sürenin bir parçası sayılır.

 

6.8.b. Saate hamle yapılan elle basılır. Saat tuşunun üzerinde parmak bekletmek, ya da eli saatin, tuşların az üstünde tutmak yasaktır.

6.8.c. Oyuncular saate ölçülü davranmalıdırlar. Saate kuvvetli basmak, ele almak ya da devirmek yasaktır. Aksi hallerde oyuncular Madde 13.4’e göre cezalandırılırlar.

6.8.d. Eğer bir oyuncu saati kullanamıyorsa, hakemin kabul edebileceği bir yardımcı kendisine sağlanabilir. Bu durumda saatler hakem tarafından uygun (adil) bir şekilde ayarlanacaktır.

6.9. Hakemin görmesi, ya da oyunculardan birinin yapacağı geçerli bir sav karşısında bayrak düşmüş olarak kabul edilir.

 

6.10. Madde 5.1 veya 5.2.a, b veya c maddelerinin birindeki durumlar dışında, eğer bir oyuncu belirtilen süre içinde belirtilen belli sayıdaki hamleyi yapmamışsa oyunu kaybeder. Bununla birlikte, son konumda rakip oyuncu, kurallara uygun olası herhangi bir hamleler dizisiyle oyunu kazanamıyorsa, oyun berabere biter.

6.11. Görünür bir kusur yoksa, saatlerdeki göstergeler esas alınır. Açıkça görünür bir kusur olması halinde saat değiştirilir. Değişim sırasında hakem en doğru değerlendirmeyle zamanları belirler.

6.12. Her iki bayrak da düşmüşse ve hangisinin daha önce düştüğünü saptamak olanaklı değilse,

 

6.12.a. Bu durum, oyunun son periyodu dışındaki herhangi bir zaman bölümünde olursa, oyun devam eder.

 

6.12.b. Bu durum, kalan tüm hamlelerin tamamlanması gereken zaman  bölümünde olursa, oyun berabere olur.

6.13.a.Oyuna müdahale etmesi gerektiğinde, hakem saatleri durduracaktır.

 

6.13.b. Hakemin yardımı gerekliyse oyuncu saati durdurabilir, örnek olarak yoz taş terfisinin söz konusu olduğu bir durumda, gereken taş (dama taşı ) oyuncunun elinde olmayabilir,

6.13.c. Oyunun ne zaman tekrar başlayacağına hakem karar verir.

6.13.d. Hakeme başvurmak için, oyunculardan biri saatleri durdurmuşsa, hakem, oyuncunun saati durdurmasının gerekli olup olmadığını değerlendirecektir. Eğer oyuncunun saati durdurmak için haklı bir gerekçesi

yoksa, oyuncu madde 13.4’e göre cezalandırılacaktır.

6.14. Kuraldışı bir durum oluşmuş ve/veya taşlar daha önceki bir konuma döndürülecekse, hakem zamanları ayarlamak için en doğru değerlendirmeyi kullanacaktır. Gerekliyse, saatin hamle sayacını da ayarlayacaktır.

6.15. Tahtadaki konumu, numarasız veya numaralarıyla beraber hamleleri ve zamanları gösteren ekran, monitör, veya gösterim panoları turnuva salonunda kullanılabilir, ama oyuncular yalnızca bunlara dayanarak herhangi bir sav ileri süremezler.

 

Madde 7: Kuraldışı Durumlar

7.1.a. Oyun esnasında başlangıç konumunun yanlış olarak oyuna başlandığı fark edilirse oyun iptal olacak ve yenisi oynanacaktır.

7.1.b. Oyun esnasında fark edilen yanlışlık sadece Madde 2.1.’in ihlali ise oyun devam eder, fakat o andaki konum doğru yerleştirilmiş bir tahtaya aktarılır.

 

7.2. Oyuncular ters renklerde oyuna başlamışlarsa, hakemin aksi yönde bir kararı olmazsa oyun devam eder.

7.3. Eğer bir oyuncu bir, ya da birden fazla taşı devirir, yerlerini bozarsa bunları kendi zamanı içinde doğru yerlerine koyacaktır. Eğer gerekliyse, rakip veya oyuncunun kendisi saatleri durduracak ve hakemden yardım isteyecektir. Hakem, taşları bozan oyuncuya ceza verebilir.

7.4.a. Oyun sırasında kuraldışı bir hamlenin tamamlandığı belirlenirse, konum, kuraldışı hamlenin hemen öncesine getirilir. Kuraldışı durumun hemen öncesi belirlenemiyorsa, oyun, bundan önceki belirlenebilen son konumdan devam eder. Saatler Madde 6.14.’e göre ayarlanır. Madde 4.3.’e göre kuraldışı hamle yerine başka bir hamle yapılır. Oyun bu düzeltilmiş pozisyondan devam edecektir.

7.4.b. Madde 7.4. a’ya göre gerekli uygulama yapıldıktan sonra, ilk iki kez için hakem rakip oyuncuya her seferinde iki dakika ekleyecektir; aynı oyuncunun üçüncü defa kuraldışı hamle yapması halinde, oyun bu oyuncu için hakem tarafından kayıp ilan edilecektir.

7.5. Eğer oyun esnasında taşların doğru yerlerinden kaydığı belirlenirse, konum kuraldışı hamlenin hemen öncesine getirilecektir. Kuraldışı durumun hemen öncesi belirlenemiyorsa, oyun bundan önceki belirlenebilen son konumdan devam edecektir. Saatler Madde 6.14.’e göre ayarlanır. Oyun bundan sonra devam edecektir.

7.6 Oyun bittikten sonra oyunla ilgili hiçbir itiraz kabul  edilmez.

 

7.7. Oyun esnasında oyunculardan birisi aşağıdaki kuraldışı durumlardan birisini gerçekleştirirse Bu kural dışı durumu düzeltip düzeltmeme kararını rakip verir. Susma Hakkı kuralı burada geçerlidir.

 

a. Arka arkaya iki hamle yaparsa

b. Yoz veya dama taşı ile yanlış hamle yaparsa

c. Kendi taşlarından birine dokunur ve başka taş ile hamle yaparsa

d. Yaptığı hamleyi geri çekerse

e. Rakibin taşlarından birisinin yerini değiştirirse

f. Rakip taşını almak yerine, normal hamle yaptıysa

g. Sebepsiz yere kendi ya da rakip taşını tahtadan çıkardıysa

h. Taş alma durumunda, alınması gerekenden fazla veya az taş toplanmışsa.

 

Madde 8: Hamlelerin Kaydedilmesi

8.1. Oyun boyunca her oyuncu kendi hamlelerini ve rakibinin hamlelerini, Normal notasyonla (bkz. Ek-A) hamle hamle ve olanaklı olduğunca açık ve okunaklı olarak yarışmaya ait notasyon kağıdına yazacaklardır.

Oyuncunun, Madde 9.2 veya 9.3’e göre beraberlik savı ileri sürmesi durumu dışında, hamleleri önceden yazması yasaktır.

Bir oyuncu, eğer isterse rakibinin hamlesine, kaydetmeden önce yanıt verebilir. Yenisini yapmadan önce, öncekini kaydetmek zorundadır. Beraberlik teklifi her iki notasyon kağıdına da kaydedilmelidir. (bkz. Ek A.13)

Bir oyuncu hamleleri yazamıyorsa hakemin kabul edebileceği bir yardımcı, oyuncu tarafından sağlanabilir. Oyuncunun saati hakem tarafından adil bir şekilde ayarlanacaktır.

8.2. Notasyon kağıdı, oyun boyunca hakem tarafından görülebilir durumda bulunacaktır.

8.3. Notasyon kağıdı yarışma/turnuva organizasyonunun malıdır.

 

8.4. Oyuncunun saatinde beş dakikadan az zaman kalmış ve de eklemeli saatte her hamle için 30 saniyeden az süre veriliyorsa, Madde 8.1.’de yer alan koşulları yerine getirmek zorunlu değildir. Bayraklardan biri düşer düşmez oyuncu, hamle yapmadan önce, eksik hamlelerini notasyon kağıdına yazarak tamamlamalıdır.

8.5.a. Her iki oyuncu da Madde 8.4. e göre yazamıyorsa, hakem veya başka bir yardımcı, orada bulunup hamleleri kaydetmeye çalışmalıdır. Bu durumda bayraklardan biri düşer düşmez hakem saatleri durduracaktır. Bunun üzerine oyuncular hakemin, ya da rakibinin kağıdını kullanarak hamlelerini yazacaklardır.

 

8.5.b. Madde 8.4.’e göre yazamayan sadece bir tarafsa, bayrak düşer düşmez hamle yapmadan önce eksik hamlelerini yazmalıdır. Sıra kendinde olmak koşulu ile rakibinin kağıdını kullanabilir, ama hamle yapmadan önce rakibinin kağıdını geri vermelidir.

8.5.c. Eksiksiz bir notasyon kağıdı mevcut değilse, ikinci bir tahta üzerinde oyuncular hakem veya bir yardımcı nezaretinde bu eksiklikleri bulmalıdırlar. Yardımcı konumunda olan kişi oyunu tekrarlamadan önce, ilk olarak mevcut konumu, saatlerdeki süreleri ve eğer biliniyorsa kaç hamle yapılmış olduğunu kaydedecektir.

8.6. Notasyon kağıtları tamamlanamıyorsa ve bayrağı düşen oyuncunun zaman kontrolünü geçemediği gösterilemiyorsa ve daha fazla hamle yapıldığı açık olarak belli değilse, bir sonraki hamle, bir sonraki zaman kontrolünün ilk hamlesi sayılır.

8.7. Oyun sonuçlanınca, oyuncular sonucu da yazarak her iki kağıdı da imzalayacaklardır. İmzalanmış sonuçlar yanlış yazılmış olsa bile, hakem başka bir karar vermezse geçerli sayılacaklardır.

 

Madde 9: Berabere Biten Oyun

9.1.a. Bir oyuncu tahta üzerinde bir hamleyi yaptıktan sonra berabere önerebilir. Bu öneriyi kendi saatini durdurmadan (ve rakibinin saatini çalıştırmadan) önce yapmalıdır. Eğer oyuncu hamlesini yapmadan beraberlik teklifi yapmışsa, rakip hamleyi görmek için teklifi erteleyebilir. Bunun dışında yapılan beraberlik önerileri de geçerlidir, fakat Madde 12.5 de göz önüne alınmalıdır. Beraberlik önerisine ek olarak herhangi bir koşul öne sürülemez. Her iki durumda da beraberlik önerisi geri çekilemez ve rakip kabul edene, sözlü olarak reddedene, taş oynama veya alma niyetiyle bir taşa dokunana kadar geçerlidir, ya da oyun başka bir yolla sonuçlandırılır.

 

9.1.b Beraberlik önerisi her iki oyuncu tarafından da notasyon kağıdına bir işaret konarak not edilir (bkz. Ek A).

 

9.1.c. Madde 9.2, 9.3 veya 10.2’ye göre yapılan beraberlik istemleri aynı zamanda bir beraberlik önerisi olarak kabul edilirler.

9.2. Hamlede olan oyuncunun istemi üzerine, eğer aynı konum tahta üzerinde en az üç defa aşağıdaki şekillerde oluşmuşsa (peş peşe hamle tekrarı ile oluşması gerekmez) oyun berabere olur.

 

9.2.a. Eğer oyuncu, notasyon kağıdına önce hamlesini yazmış, hakeme bu hamleyi yapacağını bildirmiş ve bu hamle ile aynı konum oluşacaksa, ya da

 

9.2.b. Son yapılan hamle ile ortaya çıkan konum tekrarlanıyor ve sıradaki oyuncu beraberlik isteminde bulunuyorsa.

(a) ve (b)’deki konumlar, hepsinde de eğer aynı oyuncu hamledeyse, aynı cins ve renkteki taşlar aynı karelerde duruyorsa ve her iki oyuncunun da taşlarının olanaklı olan tüm hamleleri aynen varsa, aynı sayılır.

9.3. Hamlede olan oyuncunun istemi üzerine, aşağıdaki durumlardan biri oluşmuşsa oyun berabere biter.

 

9.3.a. Hamlesini kağıdına yazmış, hakeme bu hamleyi yapacağını bildirmiş ve bu hamle ile, her iki taraf da son 25 hamleyi yoz taş ileri sürmeden ve taş almadan geçirmiş olacaksa, ya da ,

 

9.3.b. Son ardışık 25 hamle içinde her iki taraf da yoz taş ileri  sürmemiş ve taş almamış ise ,

9.4. Eğer bir oyuncu 9.2 veya 9.3’e göre beraberlik isteminde bulunmadan hamle yaparsa, o hamle için beraberlik isteme hakkını kaybeder.

9.5. Eğer bir oyuncu Madde 9.2 ya da 9.3’e göre beraberlik savı ileri sürerse, derhal saatini durduracaktır. Oyuncu, bu savdan vaz geçemez.

9.5.a. Eğer sav doğru ise oyun derhal berabere biter,

9.5.b. Eğer sav doğru değilse, hakem rakibin süresine üç dakika ekleyecektir. Ayrıca, sav sahibinin iki dakikadan çok zamanı varsa, süresini yarıya indirir, indirilen süre üç dakikadan çok olmayacaktır. Toplam zaman iki dakikadan az ama bir dakikadan çoksa, kalan süreyi bir dakikaya ayarlar. Eğer toplam süre bir dakikadan az ise, hakem sav sahibinin süresine dokunmayacaktır. Oyun bundan sonra devam edecek ve niyetlenen hamle oynanacaktır.

9.6. Kurallara uygun herhangi bir olası hamleler dizisiyle oyun kazanılamıyorsa, örneğin her iki oyuncunun da birer taşı kalmışsa ( Hatta oyunculardan birisinin bir damasına karşılık diğer oyuncunun bir yoz taşı olsa bile ) oyun berabere olur ve derhal sona erer.

 

Madde 10: Hızlı Oyun Bitişi

 

10.1. ‘Hızlı Bitiş’, kalan tüm hamlelerin belirli bir zamanda tamamlanacağı, oyunun son aşamasıdır.

10.2. Eğer oyuncunun iki dakikadan az zamanı kalmışsa bayrağı düşmeden önce beraberlik savı ileri sürebilir. Oyuncu saatleri durduracak ve hakeme başvuracaktır.

10.2.a. Eğer hakem rakibin oyunu normal yollarla kazanmak için çaba göstermediğini veya oyunun normal yollarla kazanılamayacağını kabul ederse beraberlik ilan edecektir. Yoksa kararını erteleyecek veya istemi reddedecektir.

10.2.b. Eğer hakem kararını ertelemişse, rakibe iki dakika zaman ekleyebilir ve oyun olanaklı ise bir hakem gözetiminde devam edecektir. Hakem, oyunun sonucunu, daha sonra oyun sırasında veya bayraklardan biri düştükten sonra ilan edecektir. Hakem, oyunun normal yollardan kazanılmayacağına veya rakibinin kazanmak için yeterli çaba göstermediğine karar verirse berabere ilan edecektir.

10.2.c. Eğer hakem talebi reddetmişse, rakibe iki dakika ekleyecektir.

10.2.d. Madde 10.2. a, b veya c’ye göre hakemin kararı son karardır.

 

Madde 11: Puanlama

11.1. Baştan farklı bir şey ilan edilmemişse, oyunu normal yollarla veya hükmen kazanan oyuncu bir puan alır (1 puan), hükmen veya normal yollardan kaybeden oyuncu puan alamaz (0 puan) ve berabere yapan oyuncu yarım puan alır (½ puan)

Madde 12: Oyuncuların İdaresi

12.1. Oyuncular damanın itibarını zedeleyecek hareketlerde bulunmayacaklardır.

12.2.a. Oyun süresince oyuncuların not tutmaları, bilgi veya öneri kaynaklarına başvurmaları, ya da başka bir tahta üzerinde analiz yapmaları yasaktır.

12.2.b. Oyuncuların, oyun salonuna cep telefonlarını veya hakemin izin vermediği herhangi bir elektronik iletişim aletini getirmeleri kesinlikle yasaktır. Eğer oyuncunun cep telefonu, oyun sırasında, oyun sahasında çalarsa, oyuncu oyunu kaybeder. Rakibinin skoru hakem tarafından belirlenir.

12.3. Notasyon kağıdı sadece hamleler, saatlerdeki süreler, beraberlik önerileri ve savları ile ilgili başka verileri yazmak için kullanılacaktır.

12.4. Oyununu bitirmiş oyuncular seyirci sayılırlar.

12.5. Oyuncuların hakemden izin almadan ‘oyun sahasını’ terk etmeleri yasaktır. Oyun sahası, oyun salonu, tuvaletler, dinlenme odaları, oyuncuların temiz hava almak için çıktıkları yerler, sigara içme yerleri ve hakemin belirlediği diğer bölgeler olarak tanımlanır.

Hamlede olan oyuncu hakemden izin almadan oyun salonunu terk edemez.

 

12.6. Rakip oyuncuyu herhangi bir şekilde rahatsız etmek veya dikkatini dağıtmak yasaktır, sürekli olarak inatla berabere önermek de buna dahildir.

12.7. 12.1-12.5 maddelerinin herhangi bir kısmının ihlali Madde 13.4’e göre cezalandırılacaktır.

12.8. Dama kurallarına uymayı inatla reddeden oyuncu oyunu kaybeder. Rakibin puanı hakem tarafından belirlenir.

12.9. Her iki oyuncu da Madde 12.8’e göre suçlu bulunursa oyun her ikisi için de kayıp ilan edilir.

Madde 13: Hakemin Rolü (Önsöz’e bakınız)

13.1. Hakem, dama kurallarına sıkıca uyulduğunu görecektir.

13.2. Hakem yarışmayla en iyi şekilde ilgilenecektir. İyi oyun ortamını ve oyuncuların rahatsız edilmemesini sağlamalıdır. Yarışmanın gidişini yönetir.

13.3. Hakem, özellikle oyuncular zaman sıkışıklığı içindeyken, oyunları gözleyecek, verdiği kararları uygulayacak ve gerekli gördüğünde oyunculara ceza verecektir.

 

13.4. Hakem aşağıdaki cezalardan birini veya daha çoğunu uygulayabilir:

a. Bir uyarı,

b. Rakibinin saatine süre eklemek,

c. Cezalandırılan oyuncunun süresini azaltmak,

d. Oyunu kayıp ilan etmek,

e. Hatalı tarafın o oyundan alacağı puanı azaltmak,

f. Diğer tarafın o oyundan alacağı puanı tam puana kadar artırmak,

g. Yarışmadan çıkarmak.

13.5. Dış kaynaklı bir rahatsız edilme olduğunda, hakem her iki tarafa da ek süre verebilir.

13.6. Hakem, Dama Kurallarında belirtilen durumlar dışında oyuna müdahale etmemelidir. Oyunculardan en az birinin bayrağının düşmeden, madde 8.5’in uygulanması dışında, hamle sayısını bildirmemelidir. Hakem oyuncuya rakibinin hamle yapmış olduğunu veya saate basmadığını bildirmekten kaçınmalıdır.

13.7.a. Diğer oyuncular veya seyirciler oyun hakkında konuşmamak ve/veya başka bir yolla oyuna müdahale etmemek durumundadırlar. Eğer gerekliyse, hakem aykırı davrananları oyun salonunun dışına çıkartabilir.

 

13.7.b. Oyun salonunda veya hakem tarafından sınırları çizilen alanlar içerisinde hiç kimse cep telefonu kullanamaz.

 

Madde 14: TDTK

14.1. Tüm dernekler ve kulüpler Dama Kuralları ile ilgili sorunlarda resmi bir karar verebilmek için TDTK’ya başvurabilirler.

EKLER

 

A.  Notasyon

TDTK yalnızca PDN  (Portatif Dama Notasyonu) Sistemini geçerli kabul eder ve damaya ilişkin tüm yayınlarda bu notasyon sisteminin kullanılmasını tavsiye eder. Bu sistem dışındaki sistemlerle tutulan notasyon kağıtları geçerli değildirler ve kanıt oluşturmazlar. Hakem,  bu sistemden başka bir notasyon sistemi kullanan oyuncuları uyarmalıdır.

Notasyon Sisteminin Tanımı

 

A1. Burada, ‘taş’ sözcüğü, yoz taş ( ham taş) ve dama taşını anlatır.

A2. Beyazın oyunu kazanması Hamle Kartında “1-0“ şeklinde gösterilmelidir.

A3. Siyahın oyunu kazanması Hamle Kartında “0-1“şeklinde gösterilmelidir.

A4. Beraberlik (kayyum) durumu Hamle kartında “1/2” veya “½ – ½” ile gösterilmelidir.

 

A5. Sekiz dikey (Beyazın solundan sağına doğru) sırasıyla a, b, c, d, e, f, g, h küçük harfleriyle gösterilir. Bakınız ( Diyagram 10 ) “d” dikeyi

( Diyagram10 )

A6. Sekiz yatay (Beyaz için aşağıdan yukarıya, Siyah için yukarıdan aşağıya) sırasıyla 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 rakamlarıyla numaralanır. Dolayısıyla, başlangıç konumunda beyaz yoz taşlar ikinci ve üçüncü yataylara; siyah yoz taşlar altıncı ve yedinci yataylara dizilir. Bakınız ( Diyagram 11 ) “4. yatay”

Diyagram 11

A7. Önceki kuralların sonucu olarak, 64 karenin her biri bir harf ve rakamla değişmez olarak adreslenir.

( Diyagram 12 )

A8. Her bir hamle (a) hamle yapan taşın bulunduğu kareyi ve (b) varış karesinin adresi ile gösterilir. (a) ile (b) arasına “ – ”, “x” veya “ : ”   gibi işaretler konabilir. Örnekler: e4-e5, e6xe8 (veya e6:e8).

Kısaca, taş oynama eksi veya tire “ – ” işareti ile, taş yeme çarpı “ x ” işareti veya iki nokta üstüste “ : ”   işareti ile gösterilir.

A9. Taş almalarda 2 tür notasyon formatı vardır.

A9.a) Normal notasyon formatı: Bu format ta önce taş almaya başlayacak olan taşın, bulunduğu karenin adresi daha sonra aldığı taşın yerine çarpı “ x “ veya “:” daha sonrada aldığı taşın arkasındaki boş karenin adresi yazılır. ( bakınız diyagram 12 )

A9.b) Kısa notasyon formatı: Bu format ta önce taş almaya başlayacak olan taşın, bulunduğu karenin adresi daha sonra alınan tüm taşların yerine bir “x”

işareti daha sonrada son alınan taşın arkasındaki boş karenin adresi yazılır.      ( bakınız diyagram 13 )

Burada normal notasyon

1. g4xg6xe6xe8 veya

[1. g4xe8] kısa notasyon formatı kullanılabilir.

(Diyagram 13)

A10. Eğer bir taş farklı yollardan taş alarak ayni kareye gidebiliyorsa, giden taşın hangi yolu takip ettiği açıkca belirtilmelidir. Bakınız ( Diyagram 14 )

Notasyon burada,

1. e4xg4xg6xe6xe8  veya

1. e4xc4xc6xe6xe8 şeklinde olmalıdır.

Burada kısa notasyon formatı 1. e4xe8 kullanılamaz.

( Diyagram 14 )

A11. Analiz ve Yorum ( Açıklama ) Sembolleri:

Oyunların analizi ve yorumlamalar esnasında kullanılacak semboller aşağıdaki gibidir. Hamle kartı üzerinde kullanılmaları gerekmez.

!       iyi hamle

?      kötü hamle

!?     ilginç hamle

?!     şüpheli hamle

!!      çok iyi hamle

??     çok kötü hamle

 

 

A12. Yoz taşın terfi etmesi halinde bile notasyonda herhangi bir değişiklik olmaz. Örnek: d7-d8, f7-f8, b2-b1, g2-g1.

A13. Beraberlik teklifi hamle kartı üzerinde “=” ile gösterilecektir.

Örnek Oyun:

Beyaz Siyah

1. h3-h4    c6-c5

2. g3-g4    a6-a5

3. b3-b4    d6-d5

4. b2-b3    e6-e5

5. f3-f4      f6-e6

6. h4-h5    h6xh4

7. d3-d4    d5xf1

8. b4-c4    f1xf5

9. c4xa8    h4xf4

10. a8xa4xh4xh8   (normal format). veya [10. a8xh8 (kısa format)].

10………   ½ – ½.

 

B. Kullanılan Malzeme Standartları

Türk Dama Federasyonuna bağlı resmi turnuvalarda kullanılacak dama malzemelerinin aşağıdaki standartlarda olması ve Başkemin onayını alması  zorunludur.

 

B1.1 Turnuvalarda kullanılacak dama taşlarının, tahtanın, masanın ve saatin  her iki oyuncu tarafından kabul edilmesi gerekmektedir. Taraflardan birisinin kabul etmemesi durumunda, turnuva başhakeminin vereceği karar doğrultusunda malzemeler değiştirilir. Boyut ve şekil standartları aşağıda açıklandığı gibidir.

 

B.1.2 Yarışmalarda kullanılan dama malzemelerinin tüm oyuncular için ayni  olması tavsiye edilir.

 

B.2. Dama Taşları

 

B.2.1 Malzeme

Dama taşları ahşap, plastik veya  bunların taklitlerinden       yapılmalıdırlar.

B.2.2. Yükseklik, ağırlık, oranlar

Dama taşının boyu 8.5 cm. Taban   çapı 3.5 cm ( Boy ve  taban çapı  oranı %40-%50 arasında) olmalıdır.

Beyaz Dama: Beyaz Yoz taş:

Yoz taşın ( ham taş da denir ) boyu 5 cm. Taban çapı 2.5 – 3 cm. olmalıdır.

( Boy ve taban çapı oranı  %50-%60 arasında olmalıdır.). Estetik, denge ve sağlamlık unsurlarıda hesaba katılmalıdır. Taşların ağırlıkları dengeli ve rahat harekete uygun olmalıdır.

B.2.3.  Taşların şekil ve biçimleri (stilleri)

Modern : Satrançta kullanılan vezir ve piyon sırası ile dama taşı ve yoz taş olarak kullanılır.

Klasik : Normal Türk Dama taşları da hem dama taşı hemde yoz taş yerine kullanılabilir. Fakat bu durumda başhakemin onayının alınması            gerekmektedir.

 

B.2.4.  Taşların renkleri

Koyu taşlar ( siyahlar ) kahverengi veya siyah renkte olmalıdır. Bu renklerin diğer koyu tonlarıda olabilir. Açık renk taşlar ( beyazlar ) krem veya beyaz veya diğer açık renklerde olabilir. Ahşap malzemenin (Ceviz veya akçaağaç, gül, mahon vs.) doğal renkleri de bu amaç için kullanılabilir. Taşlar parlak olmamalıdır ve göze hoş görünen mat renkli olmalıdırlar.

B3. Dama Tahtası

Üst düzey turnuvalarda ahşap dama tahtaları kullanılmalıdır. Diğer yerel turnuvalarda ahşap,plastik veya karton kullanılabilir. Fakat her durumda dama tahtaları sert, eğilmez ve bükülmez olmalıdır. Başhakemin onayını almak şartıyle taş veya mermer de kullanılabilir. Kesinlikle dama tahtası parlak olmamalıdır, yani ışığı yansıtmayacak şekilde olmalıdır. Dama tahtasının kareleri için, kahverengi, yeşil, beyaz, krem veya çok açık ton da doğal   renkler kullanılabilir. Karelerin genişliği ( EK C 2.2 de belirtildiği gibi ) yoz taşın taban çapının iki katı kadar olmalıdır, tavsiye edilen kare genişliği 5 – 6.5 cm. dir. Dama tahtasının genişliği kesinlikle 60 cm. den büyük olmamalıdır.

Dama Tahtası

( Diyagram 15 )

B4. Dama masası

Masanın uzunluğu dama tahtasının en az iki katı kadar, genişliği de dama tahtasından 15-20 cm. daha büyük olmalıdır. 120 cm. x 80 cm. masa yüzeyi için tavsiye edilen değerlerdir. Masa ve sandalyelerin yüksekliği oyunculara göre rahat olmalıdır. Sandalyeler oynatıldığı zaman ses çıkarmaması için önlem alınmalıdır.

B5. Dama  ( Satranç )Saatleri

Satranç turnuvalarında kullanılan mekanik ve elektronik saatler aynen dama turnuvalarında da kullanılabilirler. Oyunlar başlamadan Başhakemin oyunculara zaman aşımı konusunda gerekli açıklamayı yapması gerekmektedir.

 

B6.  Turnuva Salonları

Üst düzey turnuvalarda, her dama tahtası için en az 9 metre karelik bir alan gerekmektedir, buna hakemlerin yeri ve seyircilere ayrılan yerler de ayrıca ilave edilmelidir. Diğer turnuvalarda en az 5 metre kare her masa için ayrılmalıdır. Seyircilerle oyuncular arasında en az 1 metre mesafe olmalıdır. Üst düzey turnuvalarda bu mesafe 1.5 metre olmalıdır.

Faydalanılan Kaynaklar :

1) OFFICIAL FMJD RULES FOR INTERNATIONAL

DRAUGHTS

Uluslararası Dama Federasyonu

International Draughts Federations

Fédération Mondiale des Jeux de Dames

(FMJD)

2) Laws of Chess ( FIDE )

Uluslararası Satranç Federasyonu

World Chess Federation

FIDE Satranç Kuralları

3) Türk Dama Kuralları ( Çeşitli kaynaklar )

 

Hazırlayan:

Mehmet Özer Özerkaman ve Bektaş Güldeste

© Her hakkı saklıdır. Hiçbir şekilde çoğaltılamaz. İzin alınmadan kaynak gösterilemez.Türk Daması Turnuva Kuralları http://www.damaakademisi.com Yöneticilerinin xx/xx/2009 tarih ve xx/x sayılı kararı ile  tek kaynak olarak kabul edilmiştir.

20.856 Görüntüleme

23 comments

2 pings

Skip to comment form

  1. TAKTAKEROL

    BİR KURAL VAR FAZLA PİYON ALIMI
    BENCE 6 DAN FAZLA PİYON ALIMINDA RAKİP KARŞI ÇIKMAZSA OYUNCU İSTEDİĞİ YERDEN ALMASI LAZIM ÇÜNKÜ ÇOK ALMAYI BİLMİYOR BU NASIL OLACAK HAYRET EDİYORUM HEPSİNİ ALACAK BELKİDE KAZANACAK FAKAT ALAMIYOR KURALLARA GÖRE ÇOK ALMASI LAZIM ALAMIYOR DEMEKKİ O MADDENİN DEĞİŞMESİ LAZIM

  2. TAKTAKEROL

    SUSMA HAKKI DİYE BİR KURAL OKUDUM OZAMAN BUNA DA UYGULANIR DEĞİŞMESİNE GEREK YOK

  3. geology

    Mehmet bey ellerinize sağlık, bütün birikimleriniz burada
    toplanmış.Bu çalışma Başvuru kitabı değerindedir.

  4. recep

    Bence beraberlik sonuçlar üzerinde yoğun tartışmamız lazım…..

  5. TAKTAKEROL

    nasıl beraber olunur mu yoksa beraberliklerden sonraki maçlarmı

  6. profemin

    oyunda üstünlüğü yakalamış oyuncunun beraberlik isteme hakkı var mı , varsa bu durum zihinlerde soru işareti oluşturmaz mı.oyun içinde mola verilir mi , mola süresi ne kadar olmalı.turnuvaların günün hangi diliminde olmalı zihin açıklığı yönünden (yemek saati,cuma namazı saati …)oyuncunun gün içindeki oynuyacağı maç sayısı ve aradaki dinlenme zamanı,turnuvaya katılacak oyuncularda aranacak özellikler var mı bu özellikler nasıl belirlenmeli sanırsam oyuncuda aranacak özellikler en önemli konu

  7. recep

    Arkadaşlar,
    Esas olarak tartışılması gereken maddeler şunlardır.
    a) Madde 10.2 ( Hızlı Bitiş) . Bu maddeyi şöyle izah etmeye çalışayım. Diyelim ki turnuvamızın temposu 1 saattir. Yani her oyuncu 1 saat içerisinde oyunu bitirmek zorundadır. Eğer bitiremiyorsa oyunu kaybeder. Hakem burada kimin bayrağı düşmüşse ( zamanı dolmuşsa ) onu yenik sayar. Ancak burada diyelim ki oldukça üstün durumdayız ancak zamanımız 2 dakikadan az kaldığı için oyunu bitiremeyebiliriz. Bu kurala göre hakemi çağırıp oyunu berabere yaptırabiliriz. Tabiki önce rakibede beraberlik önerisi yapılabilir, rakip öneriyi kabul etmez ve zamanınızın az kaldığını görüp zamandan oyunu kazanmaya çalışırsa hakeme daha sonra başvurabilirsiniz. Tabiki burada üstünlük bariz bir şekilde görülmelidir. Örneğin 2 damaya karşı bir damalı veya 3-5 taş önde olduğunuz bir oyun sonunda oyunu kazanamıyorsanız ve bayrağınız düşmek üzereyse hakem kendi insafiyetini kullanıp oyunu berabere yapabilir. Fakat son zamanlarda çok itirazlar olduğundan hakemin oyuna müdahalesi olmaması için turnuvalarda oyun süreleri belirlenirken her hamle için 30 saniye artırmalı gibi bir uygulamaya gidilmektedir. O zamanda her oyuncu hem hamlesini yapma, hemde yazma gibi yeterli bir süreye sahip olduğu için bu maddeye ihtiyaç duymamaktadırlar. Çünkü her oyuncu hamlesini yapıp saatine bastığı anda saat otomatik olarak onun süresine 30 saniye eklemektedir. Bu madde birçok masa oyununda kullanılmaktadır ve bizimde onu Türk Daması Turnuva Kurallarına ekleme sebebimiz budur.

    b) Madde 5.2.d ki bu madde, madde 9.2, 9.2a ve 9.2b de izah edilmiştir. Bu madde kısaca şunu söylemektedir. Eğer her iki tarafta hamle sıkışmasına girmişse ve hep 1 veya 2 taşını sağa sola oynayıp oyunu kazanmaya uğraşmıyorlarsa bir tarafın isteği üzerine hakem oyunu yine berabere bitirebilir. Burada 3 kez tekrar edilen hamleler arka arkaya yapılabileceği gibi farklı zamanlarda da yapılabilir. Örneğin 10. hamlede tahtanın resmi ile 15. hamlede tahtanın resmi ve 30. hamlede tahtanın resmi ayni ise bir tarafın isteği üzerine hakem oyunu yine berabere bitirebilir. Buna fotoğraf beraberliği denmektedir ve satranç turnuvalarında yıllardan beri kullanılmaktadır. Bu kuralın da Türk Daması Turnuva Kurallarında bulunması mantıklı olabilir. Notasyonun mecburi olması bu ve bunun gibi maddeler için gerekmektedir.

    c) Madde 2.2.e maddesi ise üzerinde ençok düşünülmesi gereken maddedir diyebilirim. Uzun yıllardan beri bu maddede diğer dama türlerinde ve satranç ta kullanılmaktadır. Satranç ta bu madde 50 hamle kuralı olarak kullanılmaktadır. Fakat satranç oyununda taşların değişik hareketlerinden dolayı bu sayı 50 hamleye kadar artırılmıştır. Bizce damada 25 hatta daha da az olabilir. Örneğin saatimizde yeterli süre varken bir türlü 2 dama ile bir damayı yakalayamıyorsak, bu oyun nereye kadar sürmelidir. Genel olarak 2 dama bir damayı en fazla 7 hamlede yakalar, hatta bazı pozisyonlarda bu sayı 5’e kadar düşmektedir. Fakat bazı pozisyonlarda diyelim ki 2 dama artı 4 yoz taş, 1 dama artı 4 yoz taşa karşı oyunu kazanmak 5-10 hamlede mümkün olamayabilir. Bizim kişisel görüşümüz bu tür ihtilaflı durumlarda oyunun sonsuza kadar sürmemesi için 15 ile 25 arasında bir hamle sayısının yeterli olacağıdır. Değerli ustalarımızda kendi görüşlerini belirtirlerse daha sağlıklı bir sonuca ulaşabileceğiz görüşündeyim.

    d) Madde 6.6 , madde 6.7 ve madde 9.5.b maddeleri dünya federasyonları tarafından yeniden değiştirilip düzenlenmişlerdir. Diğer maddeler üzerinde uzlaşı sağladığımız zaman bu maddeleri de yeni şekliyle siteye ekleyeceğiz.

    Tartışmak istediğiniz başka maddeler varsa onlarıda bura da belirtirseniz açıklamaya çalışırız.

    Bu arada Profemin ustamızın sorduğu sorulara da açıklık getirmeye çalışalım.
    Soru 1 :
    ” oyunda üstünlüğü yakalamış oyuncunun beraberlik isteme hakkı var mı ? , varsa bu durum zihinlerde soru işareti oluşturmaz mı ?”.
    yanıt : Oyunda üstünlüğü yakalamış oyuncunun beraberlik isteme hakkı vardır. Yukarıda da belirtiğimiz gibi hızlı oyun bitişlerinde süresi 2 dakikadan az kalmışsa doğal olarak oyunu kaybetmemek için beraberlik önerebilir veya rakip çok güçlüdür bir şekilde birkaç taş öne geçmiştir fakat korktuğu için üstün durumda iken beraberlik önerisi yapabilir. Buda çok doğaldır.

    Soru 2 :
    “oyun içinde mola verilir mi , mola süresi ne kadar olmalı.”

    Yanıt :
    Oyun esnasında asla mola verilmez, ancak ihtilaflı pozisyonlarda hakem doğru kararı verene kadar geçici bir süre sadece o oyunu durdurabilir.

    Soru 3 :
    “turnuvalar günün hangi diliminde olmalı zihin açıklığı yönünden (yemek saati,cuma namazı saati …)oyuncunun gün içindeki oynuyacağı maç sayısı ve aradaki dinlenme zamanı ne olmalıdır.”

    Yanıt : Genel olarak uluslararası turnuvalar sabah saat 9.00 veya 10.00 da başlar. turnuvanın temposuna göre 1 veya 2 tur sürebilir sonra 2 saat kadar bir öğle yemeği molası verilir. Diğer turlara 15.00 veya 16.00 da başlanır. Bir günde 4 turdan fazla oynatılmaz. Bu da hızlı tempolu turnuvalarda olur. 1 saat ve üzerindeki tempolu oyunlarda en fazla 3 tur oynatılması tavsiye edilir.

    Soru 4 :
    “turnuvaya katılacak oyuncularda aranacak özellikler var mı bu özellikler nasıl belirlenmeli sanırsam oyuncuda aranacak özellikler en önemli konu”

    Yanıt : Turnuvaya katılacak oyuncuların ustalık seviyeleri önemlidir. Bir turnuvayı önemli kılan ona katılan büyük ustaların sayısı ile ölçülür. Önemli bir gerekçe yoksa her isteyen damacının turnuvaya katılabilmesi gerekir. Ancak o turnuvada ceza almış bir oyuncu sadece bir yıl için o turnuvaya alınmayabilir. Ancak turnuva belli bir sayıda oyuncu ile yapılacaksa ona organizasyon komitesinin karar vermesi gerekir. Başhakem burada yetkili değildir. Tur sayısı ve tur zamanını da organizasyon komitesi ayarlar ve turnuva yönergesini hazırlayıp başhakeme verirler. Başhakem sadece bazı olağanüstü durumlarda tur sayısını artırabilir ama asla azaltamaz.

    En derin saygılarımızla

  8. profemin

    hocam çok teşekkürler,elinize emeğinize sağlık

  9. recep

    Erol hocam benim beraberlik sonuçlar üzerinde yoğun tartışmamız lazım…..
    dememin anlamı şu: Türk Daması Turnuva Kuralları üzerinde çalışırken Rusya Dama Federasyonu tarafın den kabul edilmiş Dama Kanunu kitabini inceledim. Bu kitap da Uluslar arası dama ve Rus daması kuralları yanı sıra turnuva düzenleme kuralları, oyunun sonucu v.s. gibi bir çok konu yer almakta. Benim bu kitap da en çok dikkatimi çeken şey ise beraberlik sonuçları…….
    Tüm zeka oyunlarında iki çeşit beraberlik sonuçlandırma şekli vardır:
    1. iki oyuncu karşılıklı olarak beraberlik de anlaştığında.
    2. oyunun sonuna doğru taşların diziliş konumuna göre….

    a. Her iki oyuncunun birer taşı kaldığında ve bu iki taşın biri dama olsa bile oyun beraberlik olarak sonuçlanır.
    b.( bence tartışmamız gereken) Bir tarafın bir dama bir yoz taşına karşılık karşı tarafın tek daması var ise taşlar dizilişi hangi konumdayken sonuç beraberlik olur .
    örnek: http://damaakademisi.com/kuduz-dama/
    c. var ise buna benzer değer oyunlar……….

    Birde Mehmet hocam şimdi aklime geldi: TÜRK DAMASI TURNUVA KURALLARI yerine TÜRK DAMASI TURNUVA DÜZENLEME KURALLARI ye ya TÜRK DAMASI TURNUVA DÜZENLEME YÖNETMENLİĞİ olarak değiştirsek ne dersin?

    Saygılarımla
    Bektaş Güldeste.

  10. TAKTAKEROL

    SAYIN TUTAGİL
    BİR DAMA BİR YOZA TOPLAM 2 PİYONA KARŞI TEK DAMA KAYIM DURUMLARI ELBETTE VAR … RAKİP KARŞI TARAFIN PİYONLARINI BİTİRMESİ LAZIM Kİ KAZANASIN . TEK DAMAYI ALAMIYORSA Kİ O TEK DAMA MUHTEMELEN YOZ PİYONUN SIRTINDAN BİNMİŞ DURUMDA NEREYE GİDERSE İSTİYOR DURUMDADIR…MECBURİ KAYIM OLUR…YANİ DAMASINI YEDİRMİYOR RAKİBE… DOLAYISIYLE PİYONLAR BİTMİYOR…. KAYIM…

  11. recep

    Erol hocam verdiğin bilgiler için teşekkür ediyorum……..Eğer buna benzer başka az taşlı oyunlar var ise onları tespit etmemiz gerekiyor…..çünkü iyi bir hakem demek iyi bir dama ustası demek değildir…………

  12. TAKTAKEROL

    SAYIN TUTAGİL
    GECENLERDE BİR OYUN SEYRETTİM O OYUNDAN BİR FORMUL,STİL BULDUM ŞUDUR:
    FUZULİ HAMLE—
    OYUN 3 AŞAMA YANİ BASMA . PİYON İSTENİYOR DAMAYLA PİYON SAĞA KAÇYO BU BİR
    2. DAMANIN İSTEYİPTE ALAMADIĞI HANEDEN İNİP BAŞKA PİYONU İSTİYOR KAÇIP AŞAĞI İNİYOR.
    3. BU SEFER ORTAYA GELİP ARAYA GİRİYOR YA BİR YA ÜÇ DEYİP PİYON İSTİYOR Kİ TEK PİYONU DAMA DEMESİN.
    BURAYA KADAR USTA BAŞTAN DÜŞÜNÜYOR 3. AŞAMAYA GELDİĞİNDE YANİ YA BİR YA ÜÇ İSTİYOR YA İŞTE BURAYA GELDİĞİNDE OYUNU İYİ GÖRYO KAZANDIĞINI ZANNEDİYOR.
    İŞTE BURADA FUZULİ HAMLE LAZIM OLUYOR 4. AŞAMAYA GELSEYDİ RAKİPİN ARAYA GİRMESİNDE YA BİR YA ÜÇ İSTEDİ YA O ZAMAN 2 VERİLİP DAMA DİYECEĞİNİ GÖRÜRDÜ OYSA 3. AŞAMADA BEYİN KAZANDI ALGILADI SAĞLAMASINI YAPMADI YANİ FUZULİ HAMLE TOPLAMA İŞLEMİÇIKARMA İŞLEMLERİ VARYA BİRDE SAĞLAMASI YAPILIR ONUN GİBİ SAĞLAMA HAMLESİ OLMUŞ OLUYOR.
    YANİ FUZULİ HAMLEDE RAKİBİN YAPACAĞI BİR ŞEY OLMAMASI LAZIM O ZAMAN KAZANIYOR İŞTE.
    BU KURAL HERKES TARAFINDAN ANLAŞILAMIYABİLİR ÇOK USTALAR İÇİN FAKTOR OYNAR ZATEN USTALIK VE ACEMİLİK DERECE DERECEDİR ÇOK USTALAR DA DERECE DERECEDİR
    SAYGILAR

  13. TAKTAKEROL

    SAYIN ÖZERKMEN
    HIZLI BİTİŞ :
    BURADA SON SANİYELER TELAŞ İÇİNDE BASILIR SAATE OYNARKEN Bİ ELİMİZ SAATTE OLUYORMU YOKSA OYNADIKTAN SONRA MI ELİMİZİ GÖTÜRÜYORUZ SAATE SON SANİYELERDE BUNLAR YEKUN TUTUYOR ZAMAN İLERLİYOR BUNLARIN GÖZ ÖNUNDE BULUNDURULMASI LAZIM HADİ DESEK SON 20 SANİYEYE HER İKİSİ GİRERSE KAYIM OLSUN O YİRMİ SANİYENİNDE DE SON SANİYESİ OLACAK ELBETTE TARTIŞMAK LAZIM İYİ BİR USTA 1 SAATİNİ İYİ KULLANMAK ZORUNDA
    ŞAMPİYON 45 DAKKA BİLE İDARE EDER DİYORDU 15 DAKKA EKLENİP 1 SAAT OLUNCA VAKİT RAHATLIKLA YETER DEMİŞTİ BANA DAHA ÖNCELERDEN TABİ USTALARIN GÖRÜŞÜNÜ ALMAKTA FAYDA VAR

  14. Mehmet Özerkman

    Erol Ustam,

    Uluslararası kurallara göre hangi elimizle hamle yapıyorsak o elimizle saate basmak gerekiyor. Tecrübelerime göre hızlı bitişlerde son 20 saniyede en az 20 hamle yapılabilir ve ardından da saate basılabilir. Yani bir saniyede bir hamle yi ustalar çok rahat yaparlar. Kesinlikle boşta kalan el saat üzerinde duramaz. Hakem görürse uyarır tekrarı halinde ceza verir. Sebebi de rakip saate basmak isterken senin elin saat üzerinde ise ona engel olabilirsin. Ayrıca boştaki elin saate sürekli gidip gelmesi rakibin dikkat ve konsantresini bozar. Ancak bazı turnuvalarda Büyük Ustalar mağdur olmasın diye hızlı bitişler pek uygulanmazlar onun yerine zaman artırmalı tempo uygulanır. O zaman da hiç problem olmaz çünkü oyuncular kendilerine ek olarak verilen bu 30 saniye içerisinde hem hamlelerini yaparlar hemde hamlelerini yazma fırsatı bulurlar.
    Şampiyonumuza 45 dakika yetebilir. Zaten kendisi böyle hızlı hesaplama yeteneğine sahip olmasaydı defalarca şampiyon olamazdı. Fakat sadece ona göre karar vermemek gerekiyor. Örneğin hızlı oyunun en iyilerinden biriside Büyük Usta Faik Yıldızdır. Bu yıl Mustafakemalpaşa turnuvasında Şampiyonumuzla oynarken yeteri kadar yapacağı hamle üzerinde düşünmediği için oyunu kayım yapmıştır. Belkide süre biraz daha fazla olsaydı o gereksiz hamleyi yapmayacaktı. Anlatmak istediğim Büyük Ustalarımız bile bazen zaman az olunca iyi hesaplama yapamıyorlar. Zaman herşeyin çaresi olduğuna göre mümkünse süre biraz daha artırılır ve oyunlara biraz daha kalite gelir. Fakat organizatörler böyle karar verirse yapacak birşey yok. Kural koyucular kuralları saptarlar fakat organizatörler bunlara ister uyar isterse uymaz. Neticede turnuva onlara aittir. Fakat turnuvanın kalitesi ve olaysız geşmesi açısından kurallara uymak en iyisidir.

    Saygılarımla

    Mehmet Özerkman

  15. recep

    Mehmet hocam bir turnuva hızlı bitiş kuralı ne göre düzenleniyor ise turnuvanın isminde hızlı dama kelimeleri yer alması gerekmiyor mu?
    Örnek: MUSTAFA KEMALPAŞA DAMA TURNUVASI yerine MUSTAFA KEMALPAŞA HIZLI DAMA TURNUVASI.

  16. recep

    Tutagil Ustam,
    Dediğin doğrudur hızlı dama turnuvalarında hızlı kelimesi turnuva isminde yer alabilir. Fakat mecburi değildir ancak 15 dakikadan az tempolu ( YILDIRIM ) Turnuvalarında bu mecburidir. İzmir Yıldırım Dama Turnuvası gibi….
    Oyuncular bunu bilmeli ki ona göre katılıp katılmamaya karar versinler. Birçok Büyük Usta Hızlı Turnuvalara pek rağbet etmez, çünkü düşünmeye pek zamanı olmaz. Sadece pozisyona bakıp hızla oynamalıdır. Bu da Büyük Ustamız Sinan Arslanın dediği gibi dama değil Ali Baba oyunudur. Gerçi Dama Federasyonu kurulursa bu tür turnuvalar reklam amaçlı ve damayı sevdirmek ve tanıtmak için yapılacaktır. Bu tür turnuvalarda acemilerin bile birinci gelme şansı yüksektir ve genellikle orta sınıf oyuncuların tercih ettiği bir yarışma şeklidir.

    Saygılarımla

    Mehmet Özerkman

  17. musaek

    damacı arkadaşlar ve taktak erol ustam damanın yıllardan beri süre gelen bir oynanaış şekli var bunu degiştirmek bence zihinleri kurcalayan ve damacı arkadaşların fikirlerine degişik yön vern çelişkiler yaratır bence damanın kuralları ile oynanmamasını önerir daimi onanış şekli ile arkadaşların devam etmesini tavsiye etmenizi dilerim teşekürler gaziantep dama severler dernek başkanıtüm arkadaşlara selamlar

  18. musaek

    birde dama zevkini daha güzel şekle getirmek ve arkadaşların birbirleri ile olan istişareleri birleştirmek için mesaj konumunu kapatmaması ve 1 2 dakkalık oyunlarında enaz 3 5 olması yönünde arkadaşlardan rica ediyoruaz biz dama severler olarak saygılar tüm dama severlere iyi bayramlar

  19. TIKTIKBİROL

    ellerinize sağlık. Site çok güzel olmaya başladı.

  20. Alp

    ellerinize sağlık.. öğrencilere dama öğretmeyi düşünüyordum. bu kurallar ve bilgiler tam aradığım şekilde.

  21. mecid

    rus dama oyunu haqda harada okuya bilirim

  22. Damasever

    Son 3 Taş damamı bi açıklayabilirmisiniz

  23. Damasever

    Sebebini de açıklayabilirmisiniz.

  1. Türk Daması ve Kuralları » Blog Archive » 3 Hamle Kuralı nedir ve nasıl uygulanır ?

    […] Bu sayfayı Paylaş | Kategori Kurallar, Mehmet Özerkman, Teorik bilgi […]

  2. Türk Daması ve Kuralları » Blog Archive » Türk Daması Başlangıç düzeyi, öğrenme ve oynama kılavuzu.

    […] Türk Daması Turnuva Kuralları için TIKLAYIN […]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>